به گزارش اقتصادنیوز، مهرداد خدیر در سایت عصر ایران نوشت؛
رییس جمهور پزشکیان در سفر اخیر خود به قم هم با روحانیون مستقل از حکومت دیدار کرد و هم با نمادهای مرجعیت سنتی. کاری که نه تنها مرحوم رییسی انجام نمیداد که حسن روحانی به رغم تعلق به همین صنف ملاحظه داشت یا علنی نمی کرد چون شیخ محمد یزدی در جایگاه رییس شورای مدیریت حوزه همه را تحت امر و هدایت خود می خواست ولو شخص مرجع تقلید باشد!
پزشکیان اما نه تنها به دیدار آیتالله سید موسی شبیری زنجانی رفت که با آیتالله علوی بروجردی نوادۀ آیتالله العظمای فقید بروجردی هم دیدار کرد. جدای اینها و شاید به لحاظ سیاسی مهمتر از همه دیدار با دبیر مجمع محققین و مدرسین حوزۀ علمیه قم بود: آیتالله ایازی که برای آقای پزشکیان توضیح داد سر و صداهای مخالف با مذاکره به اسم قم را نباید به حساب کلیت روحانیت و مرجعیت بگذارد.
اقتصادنیوز: سفر پزشکیان به قم بیش از آنکه رنگوبوی تشریفاتی داشته باشد، تلاشی سیاسی برای محافظت از تفاهمنامه اسلامآباد بود. تلاشی برای آنکه این توافق علاوه بر پشتوانه دیپلماتیک از حمایت نهادهای ذینفوذ و اثرگذار داخلی نیز برخوردار شود.
در واقع شاید همه روحیۀ اصلاحطلبانه و انتقادی نداشته باشند و همچنان محافظهکاری سنتی در قم بچربد ولی آنگونه که صدا و سیما و پایداریچیها مدعی هستند یا این تصویر را ایجاد کردهاند هم نیست و اتفاقا روحانیت سنتی و اصلاحگر بیش از دیگران خواستار بهبود رابطه ایران با دنیا و رفع تنشهاست چون شماری از مردم کاستیها را گردن معممین میاندازند و برخی از این که احترام گذشته زایل شده ناخرسندند.
با این اوصاف چرا در تیتر از مرحوم شیخ محمد یزدی یاد شده چون اگر او زنده بود احتمالا به مسعود پزشکیان تذکر میداد چرا بی اجازۀ او در مقام رییس شورای مدیریت حوزه با بزرگان روحانی در قم دیدار کرده است!
رفتار شیخ مانند ناظمهای مدرسه و آن قدر نامتعارف بود که اعتراض صریح و خشم صادق لاریجانی رییس کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام وهمکار محمد یزدی در شورای نگهبان را برانگیخت.
آن مرحوم به اسم انقلابیگری دنبال سلب استقلال حوزه علمیه بود و با کمال خرسندی باید گفت از این حیث ناکام از دنیا رفت چون امثال آقاموسی آدمهایی نبودند که با تشر امثال او جا بزنند و به نامۀ او هم وقعی ننهادند.
دیدار دیگر پزشکیان با آیتالله علوی بروجردی بود. شیخ محمد یزدی از این که تولیت مسجد اعظم قم در اختیار اوست هم گویا راضی نبود. البته یک بار در اوایل انقلاب تولیت را از او گرفتند و با دخالت امام بازگشت.
نوادۀ آقای بروجردی آدم دست به خیری است و وجوهات دریافتی را بین نیکوکاران توزیع میکند و دنبال خودنمایی نیست و رفتار او به جای آن که روحانیون تندخو را به یاد آورد یادآور نرمی و مردمداری سنتیهاست و بر خلاف برخی که نمیتوانند مانند قبل در کوی و خیابان راه بروند اگر هم در محافل عمومی ظاهر نشود از فرط استقبال و علاقه است.
جالب این که مرحوم امام خمینی در تمام عمر خود تنها دست دو نفر را بوسیده بود و یکی مرحوم آیتالله بروجردی بود و دیگری پدر همین آقاموسای شبیری.
برای شیخ محمد یزدی اما ملاک اینها نبود بلکه سنجه و معیار او میزان وابستگی به ساختار قدرت و وفاداری بود و خواسته یا ناخواسته کاری کرد که نوۀ امام نتواند در حوزه تدریس کند و محیط حوزۀ نجف را برای تدریس آزادتر و مناسبتر دید.
حتی این شایعه درگرفت که ارشاد برای چاپ رسالۀ عملیۀ مجتهدین مدعی مرجعیت باید از تشکیلات تابع آقای یزدی و جامعۀ مدرسین اجازه بگیرد هر چند فناوری مشکل را حل کرد و خودشان با ریسوگراف چاپ میکردند و بین علاقهمندان توزیع می شد.
دیدار با دبیر مجمع محققین اما به لحاظ سیاسی مهمتر است چون این تشکیلات به موازات جامعه مدرسین شکل گرفت بی آن که مانند آن در ایام انتخابات رفتار حزبی داشته باشد.
نگاه سیاسی مرحوم یزدی بر شخصیت فقهی او چنان میچربید که تشکیلات تابع او گاهی در رقابت یک روحانی با غیر روحانی از دومی حمایت میکرد اگرچه وقتی از کاندیدای روحانی حمایت میکردند هم اقبالی نداشتند. نامزدهای آنها تنها در انتخاباتی پیروز میشدند که رقیبان را پیشاپیش حذف کرده بودند و در موردی مانند احمدینژاد هم مزد حمایتهای آنان را با بیاعتنایی داد!
آیتالله ایازی در اردیبهشت امسال به دبیری مجمع محققین حوزه انتخاب شد و از واکنش های قابل توجه پیام تبریک دبیر کل نهضت آزادی ایران به او بود که در آن نوشت: "قدردان تلاشهای مسؤولانۀ آن برادر اندیشمند در راه دشوار آزادی و عدالت و تحقق حقوق اساسی هستیم و دفاع اصولی و شجاعانه تان از اولویت حقوق بشر و اصول اخلاقی را ارج مینهیم."
تغییر فضای سیاسی را البته تنها نباید به حساب پزشکیان گذاشت. قضیه فراتر است و نوع مدیریت و رفتار آیتالله اعرافی هم متفاوت با اسلاف خود و به نظر می رسد در سطح کلان تغییراتی در حال انجام است و بعید نیست به جای اصرار بر ادغام حوزۀ قم در ساختار حکومت و قدرت و اصرار بر این که گفتمان رسمی را ترویج کنند استقلال آن به رسمت شناخته شود.
اینها البته به معنی فاصله روحانیون یاد شده با اصل ساختار سیاسی نیست چون اگر بیش از مرحوم یزدی دوستدار جمهوری اسلامی نباشند کمتر نیستند منتها دغدغه مردم را دارند و میدانند بدون سرمایۀ اجتماعی اگر صبح تا شب هم تبلیغ شود فایده ندارد و اگر همین ها نبودند و همه به شیوۀ مرحوم یزدی عمل میکردند دیری نمیپایید که روحانیت شیعه استقلال خود را به طور کامل از دست میداد.
این که شیعۀ پاکستانی برای آقای علوی بروجردی وجوهات بفرستد ارزش مندتر است تا این که دفتر او ردیف بودجه داشته باشد. دومی شأن شان را در حد یک اداره پایین میآورد و اولی از تداوم رابطه حکایت میکند.
امسال البته پزشکیان و روحانیون دیدار شونده یک رنج و درد مشترک هم داشتند که احتمالا رسانه ای نشد یا دور از چشم خبرنگاران و خصوصی با هم در میان گذاشتند و آن هم رفتار و گفتار برخی مداحان نورسیده با دوپینگ صدا و سیما بود که در مقام دیانت و دیپلماسی داد سخن میدادند!
البته همۀ توضیحات بالا نباید این تصور را ایجاد کند که رییس جمهوری به یک سو چرخیده و باید یادآور شد با اعضای جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه قم هم ملاقات کرد تا توازن را برقرار کرده باشد و البته باز در آنجا هم جای شیخ محمد یزدی خالی بود چون دیدگاه های خود را در میان گذاشتند و از خشم و غیظ و غضب خبری نبود.
با این اوصاف گزاف نیست اگر گفته شود برندۀ این سفر خود قم بود چون تصویر متنوعی از آن به نمایش گذاشته شد.
