به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، وال استریت ژورنال نوشت: رهبران ایران با وجود ادامه حملات، نشانهای از عقبنشینی از خود نشان نمیدهند.
کارزار بمباران پنجهفتهای آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ، از نظر شدت و سرعت، از جنگهای اخیر آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه فراتر رفت. این حملات طیف گستردهای از اهداف را نشانه گرفت؛ از شهرهای موشکی زیرزمینی گرفته تا کارخانههای فولاد و آلومینیوم. در پایان این عملیات، هم ترامپ و هم نتانیاهو آن را ضربهای بزرگ به ایران توصیف کردند.
ترامپ ماه گذشته در شبکههای اجتماعی نوشت: «ارتش ایران یک آشفتگی کامل و مطلق است. بخش بزرگی از آن، مانند نیروی دریایی و نیروی هوایی، دیگر حتی وجود ندارد؛ آنها کاملاً شکست خوردهاند.»
نتانیاهو نیز گفت تواناییهای نظامی ایران و برنامههای هستهای و موشکی بالستیک این کشور سالها عقب رانده شده است. او در ماه آوریل گفت: «ما ماشین تولید موشک ایران را نابود کردیم. ایرانیها در حال شلیک آنچه از ذخایرشان باقی مانده هستند و این ذخایر در حال تمام شدن است؛ اما آنها موشک جدید تولید نمیکنند.»
با این حال، مقامهای نظامی اسرائیل در گفتگوهای خصوصی از نتایج کارزار بمباران ابراز ناامیدی کردهاند و به روند بازسازی فعال ایران اشاره کردهاند.
یکی از مقامهایی که با روند انتخاب اهداف آشنا بود، معتقد است اسرائیل میتوانست خسارت بیشتری وارد کند، اگر تمرکز خود را بر سایتهای نظامی حفظ میکرد؛ اما در اوایل جنگ تمرکز خود را تغییر داد و به سمت هدف قرار دادن نهادهای امنیت داخلی ایران و حتی پستهای بازرسی نیروهای بسیج رفت، با این هدف که حکومت ایران را تضعیف کند.
این مقام گفت: «ایران در حال بازسازی همه چیز است. من بسیار نگران هستم.»
یک مقام نظامی دیگر اسرائیلی نیز گفت ایران توانایی بازسازی تقریباً همه چیز، از جمله تولید موشک، را دارد، زیرا هنوز دانش فنی لازم را در اختیار دارد.
به گفته مقامهای نظامی اسرائیلی، آمریکا و اسرائیل در بسیاری از موارد فقط موفق شدند ورودی پایگاههای موشکی عمیقاً مستقر در کوهها را فرو بریزند، نه اینکه این پایگاهها را بهطور کامل نابود کنند.
آنها گفتند سلاحهایی که داخل این تأسیسات زیرزمینی ذخیره شده بودند، سالم باقی ماندهاند و ایران از آن زمان تاکنون در حال خارج کردن آنها از زیر آوار و بازگشایی این مراکز است.
پایگاه موشکی در شهر دزفول در جنوبغرب ایران، در ژوئن ۲۰۲۵ توسط اسرائیل هدف حمله قرار گرفت و بار دیگر در اوایل ماه مارس، زمانی که حملات هوایی ورودیهای آن را مدفون کرد، مورد اصابت قرار گرفت. تصاویر ماهوارهای شرکت Planet Labs این موضوع را نشان میدهد. سه ماه بعد، تصاویر شرکت Airbus نشان داد که ایران در حال حفر دوباره چندین ورودی تونل در این پایگاه بود.
یک پایگاه موشکی دیگر ایران در شمال شهر کرمانشاه نیز در آغاز جنگ ضربات سنگینی دریافت کرد؛ این موضوع در تصاویر ماهوارهای Planet Labs دیده میشود. تا هفته نخست ژوئن، تصاویری که توسط Airbus منتشر شد نشان میداد که نیروهای ایرانی خسارتهای واردشده به جادهها را تعمیر کردهاند و کامیونهایی که در تصاویر ماهوارهای دیده میشوند، در حال تخلیه خاک و بازگشایی ورودیهای تونلهای فروریخته هستند.
تصاویر ماهوارهای Planet Labs همچنین نشان میدهد که در هفتههای اخیر بازسازیهای جزئی در نزدیکی تهران، در مجتمع صنایع شیمیایی رازی (Raja Shimi Industries)، انجام شده است؛ کارخانهای که بر اساس گزارشی از کینگز کالج لندن، گمان میرود در تولید قطعات موشکی نقش داشته باشد. تصاویر چند سازه جدید را نشان میدهد که به نظر میرسد بازسازی شدهاند.
جیم لمسون، پژوهشگر مهمان در کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که نویسنده این گزارش بوده است، گفت برخی تأسیسات تولید قطعات پیشرفته مورد نیاز برای ساخت موشک، مانند فیبر کربن، ممکن است پس از حملات اسرائیل و آمریکا ماهها یا حتی سالها زمان نیاز داشته باشند تا دوباره راهاندازی شوند.
اما به گفته لمسون، ایران ممکن است این قطعات را از قبل در تأسیسات تولیدی زیرزمینی ذخیره کرده باشد؛ تأسیساتی که میتوانند در کوتاهمدت برای مونتاژ دهها یا صدها موشک و پهپاد جدید مورد استفاده قرار گیرند.
سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل معتقدند ایران ممکن است هزاران دستگاه سانتریفیوژ را به داخل تونلهای زیر کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) منتقل کرده باشد؛ اقدامی که نگرانیها درباره امکان بازسازی برنامه هستهای ایران را افزایش خواهد داد.
ایران نشان داده است که فارغ از اینکه بازسازی زیرساختها و توانمندیهای تسلیحاتیاش چقدر طول بکشد، به تلاش برای احیای آنها ادامه خواهد داد.
اینبار (Inbar) گفت: «این مسئله به اراده، زمان و پول بستگی دارد.»
