سینما «عصر جدید»که زمانی سینمایی فرهنگی و خاطرهساز بود، حالا مدتهاست که از چرخه اکران خارج شده و صاحبانش نیز اعلام کردهاند توانایی بازسازی آن را ندارند. چرا سازمان سینمایی که دغدغه توسعه زیرساختهای سینمایی را دارد، این سینما را نمیخرد و به نمایش فیلمهای خاص اختصاص نمیدهد؟
همشهری آنلاین: صبح دوشنبه گذشته که نخستین نشست رسانهای سرانجام رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، پس از حدود ۲ سال در ساختمان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد، این فرصت در انتهای نشست به دست آمد که یکی دو پرسش اختصاصی از رئیس سازمان سینمایی داشته باشیم. از محمدعلی نجفی، نخستین معاون امور سینمایی تا رائد فریدزاده، رئیس فعلی سازمان سینمایی حدود ۴۷ سال فاصله است و در این مدت جامعه ایران تغییرات زیادی را از سر گذرانده، اما سینمای ایران سالها با قوانین تقریبا ثابتی اداره شده است. با اینکه نشانههای واضحی از تغییر و تحول در شیوههای تولید و پخش فیلم در سینمای ایران مشاهده میشود، فریدزاده میراثدار همه آن چیزهایی است که در این ۴۵ سال تثبیت شده و اجرای هر تغییری در این سیستم، نه لزوما تغییرات ساختاری، با موانع فراوانی روبهروست. یکی از مسائل کنونی سینما کمبود زیرساخت یعنی سالن نمایش فیلم است. مسئله دیگر احیای طرحهایی مثل هنروتجربه است که قبلا آزموده شده و عملا مشخص شده که دورهاش به سر رسیده است. ما این دو پرسش را با فریدزاده در میان گذاشتیم که پاسخهای وی را در ادامه میخوانید.
احیای هنروتجربه
از آنجا که زمزمههایی مبنی بر جدایی گروه هنروتجربه از مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی شنیده میشود، به رئیس سازمان سینمایی گفتیم مشکل هنروتجربه بیشتر کمبود فیلم تماشایی و نداشتن مخاطب است تا بزرگ و کوچک شدنش به لحاظ بروکراسی اداری. با این تفاصیل، این کار چه ضرورتی دارد که در جواب اختصاصی به همشهری گفت: «هنروتجربه امکانی را در کنار ناوگان اکران ایجاد میکرد که به نظر میرسد میشود بهدرستی و با یک بازنگری از آن بهره گرفت. بالاخره مستندهای بلند و کوتاه و مجموعه فیلمهای کوتاهی وجود دارد که میتواند اکران شود و اکرانهایی با مخاطب ویژه و محدودتر میتواند در این چرخه قرار بگیرد. در کل، اگر آن بازنگری در حوزه هنروتجربه صورت بگیرد، به چرخه توزیع و اکران کمک میشود.»
امید به حفظ سینما عصر جدید
فریدزاده در طول سخنانش بارها بر ضرورت ساخت سینما و توسعه زیرساخت سینمایی کشور تاکید کرد، هرچند از بودجه محدود سازمان سینمایی گفت که امسال این سازمان فقط حدود ۷۲۲ میلیارد تومان بودجه در اختیار دارد و اجرایی کردن برنامهها با این بودجه کار بسیار سختی است. از فریدزاده پرسیدیم چرا به رغم تاکید بر توسعه زیرساختها سالن عصر جدید را که مدتهاست تعطیل شده و صاحبانش برای فروش آن ابراز تمایل کردهاند، سازمان سینمایی نمیخرد و مثلا به نمایش فیلمهای هنروتجربه اختصاص نمیدهد؟ فریدزاده به همشهری گفت: «سال ۱۳۹۷ یا ۱۳۹۸ چنین طرحی در مورد سینما عصر جدید مطرح شد که سازمان آن را بخرد و بودجه هم وجود داشت. الان تقریباً میشود گفت که سازمان بودجه عمرانی ندارد. بودجه عمرانی سازمان ذیل وزارتخانه تعریف میشود و با توجه به تورم و بودجه اندک، خرید عصر جدید از توان سازمان سینمایی خارج است. اما مهم است که برای حفظ این حافظه جمعی تلاش کنیم و شاید با مشارکت بخش خصوصی و ترغیب آنها و همچنین گفتوگو با نهادهای دیگر، مثل خود شهرداری، کمک کنیم این حافظه جمعی چند نسل حفظ شود.» از فریدزاده پرسیدیم خودش در عصر جدید فیلمی دیده که از آن خاطرهای داشته باشد؟ بعد قدری فکر کردن گفت: «نفس عمیق».
