رئیس اتحادیه مرکزی دام سبک کشور با انتقاد از نحوه نظارت بر بازار گوشت و سیاستهای حمایتی پس از حذف ارز ترجیحی گفت تولیدکنندگان دام سبک عملاً بدون پشتوانه رها شدهاند و بخش عمده مشکلات بازار گوشت ناشی از ضعف نظام توزیع و افزایش هزینههای تولید است.
به گزارش راویان به نقل از همشهری آنلاین، افشین دادرس، رئیس اتحادیه مرکزی دام سبک کشور در برنامه «دست به نقد» تلویزیون همشهری، با اشاره به آمار تولید گوشت کشور گفت: براساس آمارهای مرکز آمار ایران، سالانه حدود ۵۰۰هزار تن گوشت سبک و سنگین در کشتارگاههای رسمی کشور تولید میشود. البته همه شهرستانها دارای کشتارگاه رسمی نیستند و حدود نیمی از شهرستانهای کشور از این امکانات برخوردار نیستند. همچنین بخشی از کشتارها در مناسبتهای مذهبی، نذورات و خارج از شبکه رسمی انجام میشود.
او افزود: اگر جمعیت دامی و میزان زایش دام را مبنای محاسبه قرار دهیم، به همان رقم حدود ۹۵۰هزار تن تولید گوشت که وزارت جهادکشاورزی اعلام کرده است، میرسیم. در مقابل، مصرف کشور حدود یک میلیون و ۱۰۰هزار تن برآورد میشود و بنابراین با کسری ۴۰ تا ۵۰هزار تنی روبهرو هستیم.
دادرس با اشاره به سهم گوشت صنعتی در بازار اظهار کرد: از این میزان مصرف، حدود ۱۰۰هزار تن مربوط به گوشت صنعتی است که باید در صنایع غذایی مصرف شود، اما طی سالهای اخیر بخشی از این گوشت وارد سبد مصرف خانوار شده است. در گذشته گوشتهایی مانند بوفالو از هند وارد و در صنایع مصرف میشد، اما اکنون این محصولات وارد بازار مصرف خانوار میشوند.
او افزود: عجیب اینجاست که در بسیاری از موارد روی بستهبندیها عنوان گوشت بوفالو درج نمیشود و این محصول با عنوان و قیمت گوشت گوساله به فروش میرسد. مصرفکننده حق دارد بداند چه محصولی خریداری میکند.
رئیس اتحادیه مرکزی دام سبک با انتقاد از عملکرد دستگاههای نظارتی گفت: نظارتهایی که امروز مشاهده میکنیم عمدتاً در میادین دام و بر تولیدکنندگان متمرکز است. در برخی استانها مأموران تعزیرات در میادین حضور پیدا میکنند و به دامدار درباره قیمت فروش تذکر میدهند، اما در بخش توزیع عملاً نظارت مؤثری دیده نمیشود.
او افزود: سازمان حمایت، وزارت جهادکشاورزی و سایر دستگاههای مسئول باید درباره سرنوشت گوشتهای وارداتی و نحوه عرضه آنها پاسخگو باشند.
دادرس درباره امکان تشخیص گوشت بوفالو از گوشت گوساله نیز گفت: گوشت بوفالو رنگ تیرهتری دارد و از نظر بافت نیز سفتتر است، اما وقتی محصول بهصورت بستهبندی عرضه میشود، تشخیص آن برای مصرفکننده عادی بسیار دشوار خواهد بود.
او در ادامه درباره قیمت دام زنده گفت: هماکنون قیمت هر کیلوگرم دام زنده در تهران حدود ۶۶۰ تا ۶۷۰هزار تومان و در شهرستانها حدود ۶۲۰ تا ۶۳۰هزار تومان است. بهطور میانگین میتوان قیمت دام زنده را حدود ۶۵۰هزار تومان درنظر گرفت.
دادرس افزود: با احتساب ضریب تبدیل، قیمت لاشه در کشتارگاه حدود یک میلیون و ۳۰۰ تا یک میلیون و ۴۰۰هزار تومان میشود. بنابراین قیمتهای بالاتر از دومیلیون تومان برای گوشت در برخی فروشگاهها منطقی بهنظر نمیرسد.
او گفت: سود دامدار معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵درصد است و فاصله قابل توجه قیمت از دام زنده تا بازار مصرف، ناشی از هزینهها و مشکلات موجود در زنجیره توزیع است.
رئیس اتحادیه مرکزی دام سبک با اشاره به آثار حذف ارز ترجیحی بر تولید گفت: پیش از حذف ارز ترجیحی، یک تریلی ۲۵تنی جو حدود ۲۰۰میلیون تومان قیمت داشت، اما پس از حذف ارز، همین محموله به حدود یک میلیارد و ۲۰۰میلیون تومان رسید؛ یعنی هزینه خوراک دام حدود ۶ برابر شد.
او افزود: علاوه بر خوراک دام، هزینههای حملونقل، دستمزد کارگر، سوخت، آب، برق و سایر نهادههای تولید نیز بهشدت افزایش یافت. در چنین شرایطی طبیعی است که قیمت تمامشده تولید بالا برود.
دادرس تصریح کرد: اصل حذف ارز ترجیحی قابل دفاع بود، اما باید برای تبعات آن برنامهریزی میشد. ما بارها هشدار دادیم که این اقدام باید بهصورت تدریجی انجام شود و بستههای حمایتی مؤثر برای تولیدکنندگان درنظر گرفته شود، اما چنین اتفاقی رخ نداد.
او درباره طرحهای حمایتی بانک کشاورزی نیز گفت: قرار بود پس از حذف ارز ترجیحی، ابزارهای اعتباری در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد، اما سازوکار طراحیشده عملاً برای دامداران سبک قابل استفاده نیست.
دادرس افزود: در قالب طرحی که بانک کشاورزی اجرا کرده، تولیدکننده باید اعتبارسنجی شود و براساس داراییها و اموال خود اعتبار دریافت کند. درحالیکه بسیاری از دامداران روستایی و عشایری نه ساختمان و تجهیزات قابلتوجهی دارند و نه داراییهایی که بتواند مبنای اعتبارسنجی قرار گیرد.
او گفت: حتی تولیدکنندگانی که موفق به دریافت این اعتبار میشوند نیز باید هزینههای سنگینی را به واردکنندگان و شبکه تأمین نهاده پرداخت کنند و در عمل حمایت مؤثری دریافت نمیکنند.
در ادامه این برنامه، حسین صمصامی، نماینده مجلس شورای اسلامی و اقتصاددان، با تأیید بخشی از اظهارات دادرس گفت: افزایش هزینه تولید در دامداریها و واحدهای تولیدی نتیجه سیاستهای ارزی و افزایش نرخ ارز است.
او افزود: با اجرای سیاستهای ارزی اخیر، هزینه نهادهها و مواداولیه بهشدت افزایش یافته و طبیعی است که این موضوع خود را در قیمت گوشت، مرغ و سایر کالاهای اساسی نشان دهد.
صمصامی همچنین وعده داد موضوع نحوه اجرای طرحهای اعتباری بانک کشاورزی و عملکرد این بانک در حمایت از دامداران را پیگیری کند.
دادرس در بخش دیگری از این گفتوگو با انتقاد از شیوه تصمیمگیری در حوزه کشاورزی و دامپروری گفت: یکی از مشکلات اصلی این است که تصمیمها بدون توجه به پیامدهای آنها اتخاذ میشود و زمانی که تبعات آن به بحران تبدیل شد، تازه بهدنبال راهحل میرویم.
او افزود: حذف ارز ترجیحی، واردات دام و برخی تصمیمهای دیگر ازجمله مواردی هستند که بدون پیشبینی کامل آثار آنها اجرا شدند و هزینههای سنگینی را به تولیدکنندگان تحمیل کردند.
رئیس اتحادیه مرکزی دام سبک در پایان درباره چشمانداز قیمت گوشت گفت: در شرایط فعلی دامداران در بسیاری از موارد دام خود را زیر قیمت تمامشده عرضه میکنند. بنابراین انتظار کاهش محسوس قیمت گوشت واقعبینانه نیست، مگر اینکه رکود بازار به حدی برسد که تولیدکننده برای جلوگیری از زیان بیشتر ناچار به فروش دام با قیمتهای پایینتر شود.
او افزود: مشکل اصلی بازار گوشت در نظام توزیع است. از کشتارگاه تا خردهفروشی حلقههای متعددی وجود دارد که هزینههای زیادی به قیمت نهایی اضافه میکنند. تا زمانی که ساختار توزیع اصلاح نشود، مشکلات بازار گوشت ادامه خواهد داشت.
