راویان| حیدر کاشف ؛ ساعت دوازده و نیم ظهر است. ادارات دولتی برازجان پیش از ساعت یک تعطیل شدهاند و خیابانها در حال خلوت شدناند. شهر در این ساعت عملاً به «شهر خاموشان» شبیه است.کرکره مغازهها پایین کشیده شده و تردد به حداقل رسیده است. در اقلیم جنوب، استراتژی بقا در جهنم تابستان، پناه بردن به خانه و آسودن زیر کولر است. اما این روزها، درست در اوج گرمای ظهر و بعدازظهر، برق قطع می شود و همه معادلات را به هم میریزد.
هیچ راه نجاتی نیست
در برازجان، وقتی برق میرود، باز کردن پنجره راهحل نیست. هوای بیرون ترکیبی از حرارت بالا و باد گرم است که نفس را در سینه حبس میکند. وقتی کولر از کار میایستد، چند دقیقه کافی است تا محیط خانه به کوره ای غیر قابل تحمل تبدیل شود. یخچال خاموش میشود، مودم اینترنت از دسترس خارج میشود و ساکنان خانه چارهای ندارند جز اینکه در سکوت و گرما، منتظر وصل شدن دوباره شبکه بمانند. این قطعی، برای خانوادهای که سالمند یا کودک خردسال دارد، به معنای یک «خاموشی برنامهریزیشده» در اپلیکیشن «برق من» نیست.این یک چالش فیزیکی برای تاب آوری است.
از هشدار نارنجی تا شستوشوی مقرهها
در یکماه اخیر، ادارهکل هواشناسی بوشهر چند مرحله هشدار نارنجی صادر کرد. در یک مقطع زهرا راستگو، معاون پیشبینی هواشناسی، از استقرار توده هوای گرم و رسیدن دما به ۵۰ درجه خبر داد و توصیه کرد مردم در ساعات اوج گرما تردد نکنند. توصیهای که اجرای آن مستلزم داشتن خانهای با دمای قابل تحمل است.
از سوی دیگر، شبکه توزیع برق استان زیر بار این گرما و مصرف ناشی از آن در حال فرسودگی است. رطوبت و گردوغبار جنوب، دشمن دیرینه مقرهها و تجهیزات شبکه است. حسین صالحی، مجری نظارت بر شبکههای توزیع برق بوشهر، از شستوشوی ۲۳ هزار کیلومتر از خطوط توزیع در تابستان خبر میدهد تا از خاموشیهای ناخواسته جلوگیری شود. با این حال، بر خلاف وعده مسئولین ، خاموشیها همچنان رخ میدهند.گاهی به دلیل حوادث فنی و گاهی به دلیل آنچه «ناترازی تولید و مصرف» خوانده میشود.
صفِ پرمصرفها و ماینرها
غلامرضا حشمتی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق بوشهر، خردادماه از تزریق ۳۳۰۰ میلیارد تومان برای بهینهسازی شبکه و ورود ۱۰۰ مگاوات برق خورشیدی به مدار گفته بود. اما با رسیدن تیرماه، ادبیات تغییر کرد. حشمتی در اواخر تیر از رسیدن ناترازی انرژی به حداکثر خود سخن گفت و اعلام کرد ۱۵ درصد مشترکان خانگی، بیش از ۴۰ درصد برق بخش خانگی را مصرف میکنند.
همزمان، کشف ۲۱ دستگاه ماینر غیرمجاز در یک خانه استیجاری در برازجان، بهانهای شد تا بخشی از بار مشکلات به دوش استخراجکنندگان رمزارز انداخته شود.
مدیرعامل شرکت توزیع برق اعلام کرد این دستگاهها معادل مصرف ۲۰ خانوار برق مصرف میکردند و فشار مضاعفی بر شبکه وارد میکردند. با این همه، نمیتوان خاموشی گسترده یک استان در اوج تابستان را تنها به ماینرها یا پرمصرفها تقلیل داد.
شرکت توانیر نیز در اطلاعیههای خود از مردم خواسته است برای اطلاع از زمان خاموشیها به اپلیکیشن «برق من» مراجعه کنند. اما در عمل، بسیاری از قطعیها در برازجان بدون اطلاع قبلی و دقیقاً در ساعاتی رخ میدهد که آفتاب بیرحمترین حالت خود را دارد.
فاصله ستاد تا صف
ششم مردادماه، استاندار بوشهر نیز به میدان آمد و با اشاره به محدودیت منابع انرژی، تأکید کرد که خاموشیها باید به حداقل برسد. اما فاصله میان این دستورات مدیریتی تا واقعیت خاموشی ها در برازجان بسیار زیاد است.
در شهری که اداراتش برای فرار از گرمازدگی پیش از ظهر تعطیل میشوند و خیابانهایش در ساعات بعدازظهر خالی از سکنه است، قطعی برق در بازه زمانی یک تا پنج بعدازظهر، منطق مشخصی ندارد.
اینکه چرا و چگونه شبکه زیر بار فشار است دستکم در این گرمای بی سابقه مسئله مردم نیست، آنها حق دارند بدانند چرا دقیقاً در ساعتی که چارهای جز پناه بردن به کولر نیست، برق قطع میشود.
مدیریت بار در کشوری که با ناترازی انرژی مواجه است، شاید یک ضرورت فنی باشد. اما اعمال این محدودیت در اقلیمی مانند برازجان، نیازمند ظرافتی است که در برنامههای فعلی دیده نمیشود.
وقتی ساعت یک بعدازظهر برق قطع میشود، شهروند برازجانی نه با یک مسئله مدیریتی، که با جهنم گرمای جنوب روبهرو است.جهنمی که نه با اپلیکیشن «برق من» خنک میشود و نه با باز کردن پنجرهای که هوای بیرونش از داخل خانه گرمتر است.
