یک پژوهش جدید روی دانشجویان ایرانی نشان میدهد مصرف عصاره برگ ریحان میتواند شدت علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS) را کاهش دهد. پژوهشگران میگویند این گیاه دارویی، در صورت تأیید در مطالعات گستردهتر، میتواند بهعنوان یک روش کمعارضه و مقرونبهصرفه در کنار درمانهای رایج مورد استفاده قرار گیرد.
به گزارش راویان به نقل از همشهری آنلاین، سهیلا پیرداده بیرانوند، استادیار دانشگاه علوم پزشکی لرستان، اظهار کرد: سندرم قبل از قاعدگی یکی از شایعترین مشکلات سلامت زنان در سنین باروری است که علاوه بر سلامت جسمی، بر وضعیت روانی، روابط خانوادگی، عملکرد تحصیلی و شغلی و کیفیت زندگی افراد نیز تأثیر میگذارد.
وی افزود: تاکنون بیش از ۲۰۰ علامت برای سندرم قبل از قاعدگی ثبت شده است که از جمله آنها میتوان به تحریکپذیری، اضطراب، افسردگی، خستگی، اختلال خواب، دردهای جسمانی، نفخ و تغییرات اشتها اشاره کرد و این علائم میتوانند پیامدهای فردی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته باشند.
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی لرستان با بیان اینکه بسیاری از زنان با وجود تجربه علائم این سندرم، از خدمات درمانی مناسب بهرهمند نمیشوند، ادامه داد: در حال حاضر درمانهای موجود عمدتاً شامل دارو یا در برخی موارد روشهای جراحی است، اما استفاده از این روشها به دلیل عوارض جانبی، هزینهها و یا تمایل افراد به استفاده از درمانهای طبیعی، همواره با محدودیتهایی همراه بوده است.
پیرداده بیرانوند با اشاره به افزایش گرایش جهانی به استفاده از گیاهان دارویی، گفت: طی سالهای اخیر، استقبال از فرآوردههای گیاهی در درمان بیماریهای مختلف افزایش یافته است، زیرا این ترکیبات منشأ طبیعی داشته و در بسیاری از موارد با عوارض کمتری همراه هستند. از همین رو، بررسی تأثیر آنها بر کاهش علائم سندرم قبل از قاعدگی نیز مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
وی درباره ویژگیهای گیاه ریحان اظهار کرد: ریحان که از خانواده نعناعیان است، با نام ریحان شیرین نیز شناخته میشود و از دیرباز به عنوان یک گیاه دارویی ارزشمند در طب سنتی مورد استفاده بوده است. این گیاه علاوه بر قیمت مناسب و دسترسی آسان، دارای ترکیبات مؤثر متعددی است که خواص درمانی گستردهای دارند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی لرستان افزود: مطالعات نشان دادهاند ترکیبات موجود در ریحان دارای اثرات ضدالتهابی، ضد اضطراب، آنتیاکسیدانی، ضد حساسیت، ضد درد، ضد نفخ، تقویتکننده دستگاه گوارش، تعدیلکننده سیستم ایمنی، کاهشدهنده فشار خون، محافظتکننده از قلب و کبد، ضد تشنج، ضد افسردگی و حتی ضد سرطان هستند.
وی ادامه داد: با توجه به خواص آرامبخش و ضد افسردگی ریحان، از یک سو و شیوع بالای سندرم قبل از قاعدگی و نبود مطالعات کافی درباره تأثیر این گیاه بر علائم این سندرم، تصمیم گرفتیم در قالب یک پژوهش علمی، اثر عصاره برگ ریحان را بر علائم سندرم قبل از قاعدگی در دختران دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی لرستان بررسی کنیم.
سبزی محبوبی که فشار خون و کلسترول را کنترل می کند
پیرداده بیرانوند همچنین با تشریح روند اجرای این مطالعه گفت: این پژوهش به صورت یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترلشده در سال ۱۴۰۴ انجام شد. در این مطالعه، ۱۲۸ دختر دانشجوی ایرانی به صورت تصادفی در دو گروه ۶۴ نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند.
وی افزود: شرکتکنندگان گروه آزمایش، از هفت روز پیش از شروع خونریزی قاعدگی تا روز سوم قاعدگی، به مدت دو سیکل متوالی، کپسول حاوی عصاره برگ ریحان مصرف کردند و گروه کنترل نیز در همین بازه زمانی کپسول دارونما دریافت کردند.
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی لرستان خاطرنشان کرد: برای ارزیابی میزان علائم، از ابزار استاندارد غربالگری علائم سندرم قبل از قاعدگی(PSST) پیش از شروع مداخله، پس از پایان ماه نخست و در پایان مطالعه استفاده شد تا تغییرات علائم در دو گروه به شکل علمی مورد بررسی قرار گیرد.
وی با اشاره به نتایج این پژوهش گفت: یافتهها نشان داد پیش از آغاز مداخله، تفاوت معناداری بین میانگین نمره علائم سندرم قبل از قاعدگی در دو گروه وجود نداشت، اما پس از مصرف عصاره ریحان، تفاوت میانگین نمرات علائم در طول زمان بین گروه آزمایش و گروه کنترل از نظر آماری معنادار شد که بیانگر اثربخشی این مداخله است.
پیرداده بیرانوند تصریح کرد: نتایج این تحقیق نشان میدهد عصاره برگ ریحان میتواند شدت علائم سندرم قبل از قاعدگی را به طور مؤثر کاهش دهد و به عنوان یک روش درمانی غیردارویی، ایمن، کمعارضه، در دسترس و مقرونبهصرفه، در کنار سایر اقدامات درمانی برای مدیریت این سندرم مورد استفاده قرار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: هرچند نتایج این پژوهش امیدوارکننده است، اما انجام مطالعات گستردهتر با جمعیتهای متنوعتر میتواند شواهد علمی بیشتری درباره اثربخشی عصاره ریحان ارائه دهد و زمینه را برای استفاده از این گیاه دارویی در دستورالعملهای درمانی آینده فراهم کند.
