اگر بخواهیم خیلی سریع به سؤال «شیرآلات برنجی بهتر است یا استیل؟» پاسخ دهیم، باید گفت هر دو در صورت استفاده از آلیاژ مناسب و تولید استاندارد میتوانند انتخاب باکیفیتی باشند.
ظاهر براق یک شیر آب نمیتواند جنس واقعی و کیفیت آن را مشخص کند. دو شیر ممکن است از نظر ظاهری تقریباً یکسان باشند، اما یکی بدنه برنجی با آبکاری کروم داشته باشد و دیگری از استنلس استیل ساخته شده باشد. همین تفاوت میتواند روی مقاومت در برابر خوردگی، نحوه نگهداری، تنوع طراحی و حتی قیمت محصول اثر بگذارد.
اگر بخواهیم خیلی سریع به سؤال «شیرآلات برنجی بهتر است یا استیل؟» پاسخ دهیم، باید گفت هر دو در صورت استفاده از آلیاژ مناسب و تولید استاندارد میتوانند انتخاب باکیفیتی باشند. برنج به دلیل قابلیت شکلدهی و آبکاری، یکی از متریالهای رایج در ساخت شیرآلات خانگی است؛ در مقابل، استنلس استیل با گرید مناسب، مقاومت بسیار خوبی در برابر خوردگی دارد. بنابراین هنگام خرید نباید فقط عبارت «برنجی» یا «استیل» روی محصول را ملاک قرار داد.
معیار
شیرآلات برنجی
شیرآلات استنلس استیل
مقاومت در برابر خوردگی
بالا در آلیاژ باکیفیت
بسیار بالا در گرید مناسب
تنوع آبکاری و رنگ
بسیار زیاد
کمتر، اما متنوع
قابلیت ساخت طرحهای مختلف
بالا
مناسب
نگهداری
نسبتاً آسان
نسبتاً آسان
کاربرد خانگی
بسیار رایج
رایج
کیفیت نهایی
وابسته به آلیاژ و ساخت
وابسته به گرید و ساخت
در نتیجه، نمیتوان تنها با دیدن جنس بدنه یکی را برنده مطلق دانست. کیفیت کارتریج، اتصالات، آبکاری، ضخامت قطعات و استاندارد تولید نیز در عمر مفید شیرآلات نقش مهمی دارند.
برنج آلیاژی است که بخش اصلی آن از مس و روی تشکیل میشود. قابلیت ریختهگری و ماشینکاری مناسب این فلز باعث شده است برای تولید بدنه بسیاری از شیرآلات مورد استفاده قرار گیرد.
یکی از مزیتهای مهم برنج، امکان اجرای پوششهای متنوع روی آن است. بنابراین شیر برنجی الزاماً طلاییرنگ نیست و میتواند با پوشش کروم، مشکی، سفید، طلایی یا رنگهای دیگر عرضه شود.
شیرآلات برنجی باکیفیت مقاومت مناسبی در برابر خوردگی دارند، امکان تولید آنها در طرحهای پیچیدهتر وجود دارد و به دلیل سازگاری مناسب با روشهای مختلف آبکاری، تنوع ظاهری زیادی در بازار دارند.
البته کیفیت آلیاژ اهمیت زیادی دارد. برخی انواع برنج در شرایط نامناسب آب میتوانند در معرض پدیدهای به نام «رویزدایی» یا Dezincification قرار بگیرند؛ بنابراین صرف برنجیبودن بدنه تضمینکننده کیفیت محصول نیست.
وقتی درباره شیرآلات استیل باکیفیت صحبت میکنیم، معمولاً منظور استنلس استیل یا فولاد زنگنزن است. وجود کروم در این آلیاژ باعث تشکیل لایهای محافظ روی سطح فلز و افزایش مقاومت آن در برابر خوردگی میشود.
در شیرآلات، گرید 304 یکی از انواع شناختهشده است و در شرایط خاصتر ممکن است از استیل 316 استفاده شود. وجود مولیبدن در 316 مقاومت این گرید را در برابر خوردگی حفرهای و شیاری، بهویژه در محیطهای دارای کلراید، بیشتر میکند.
استنلس استیل مناسب در محیط مرطوب مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد، ظاهر آن با دکوراسیونهای مدرن هماهنگ است و در صورت استفاده از گرید و فرآیند ساخت مناسب، دوام بالایی ارائه میدهد.
در اینجا نیز عبارت «استیل» بهتنهایی کافی نیست؛ گرید فلز و کیفیت ساخت باید مشخص باشد.
خیر. این یکی از مهمترین نکاتی است که باید قبل از خرید بدانید.
عبارتهایی مانند «رنگ استیل»، «استیل مات» یا «فینیش استیل» ممکن است فقط ظاهر و پوشش سطح محصول را توصیف کنند. در چنین محصولی احتمال دارد بدنه اصلی از برنج ساخته شده و تنها نمای ظاهری آن شبیه استیل باشد.
حتی در بازار جهانی نیز اصطلاح Stainless Steel Finish لزوماً به معنای استنلس استیل بودن بدنه نیست؛ بنابراین برای تشخیص جنس واقعی، مشخصات فنی محصول و عبارت مربوط به Body Material را بررسی کنید.
برای طول عمر نمیتوان عدد ثابتی تعیین کرد. یک شیر برنجی استاندارد ممکن است بسیار بیشتر از یک شیر استیل بیکیفیت کار کند و عکس این موضوع نیز امکانپذیر است.
عواملی مانند کیفیت آلیاژ، ضخامت قطعات، نوع آبکاری، کارتریج، کیفیت مونتاژ، میزان استفاده و شرایط آب ساختمان بر طول عمر اثر میگذارند.
به همین دلیل در زمان خرید، مقایسه دو محصول همرده منطقیتر از مقایسه صرفاً براساس نام متریال است.
هر دو متریال میتوانند مقاومت خوردگی مناسبی داشته باشند، اما استنلس استیل با گرید مناسب در این زمینه عملکرد بسیار خوبی دارد. در میان گریدهای رایج نیز 316 نسبت به 304 در محیطهای حاوی کلراید مقاومت بیشتری در برابر برخی انواع خوردگی دارد.
در طرف مقابل، برنج مناسب سالهاست در تجهیزات آبرسانی استفاده میشود و در صورت انتخاب آلیاژ مناسب، دوام قابلقبولی دارد.
بنابراین «استیل» یا «برنج» بهتنهایی شاخص کافی برای سنجش مقاومت نیست.
آب سخت میتواند روی سطح هر دو نوع شیر، رسوبات معدنی و لکه ایجاد کند. بنابراین انتخاب متریال مشکل رسوب آب را بهطور کامل برطرف نمیکند.
در چنین شرایطی کیفیت سطح، تمیزکردن منظم شیر و جلوگیری از باقیماندن طولانی رسوبات اهمیت زیادی دارد. همچنین باید توجه داشت که «سختی آب» با میزان کلراید و خورندگی شیمیایی آب یک مفهوم واحد نیست.
اگر شرایط آب محل پروژه غیرعادی است، بهتر است علاوه بر جنس شیر، مشخصات دقیق آلیاژ نیز بررسی شود.
در محصولی که با آب آشامیدنی در تماس است، بهتر است به جای انتخاب صرفاً براساس نام فلز، استاندارد و ترکیب مواد در تماس با آب بررسی شود.
برای مثال، استانداردهای NSF/ANSI/CAN 61 و 372 در آمریکا برای ارزیابی مواد و میزان سرب در تجهیزات در تماس با آب آشامیدنی استفاده میشوند و نشان میدهند که مسئله ایمنی تنها به نام «برنج» یا «استیل» محدود نیست.
بنابراین نمیتوان بدون اطلاع از ترکیب آلیاژ و استاندارد محصول گفت هر شیر استیلی الزاماً سالمتر از هر شیر برنجی یا برعکس است.
مطمئنترین راه، بررسی مشخصات فنی اعلام شده توسط تولید کننده است. به عبارتهایی مانند جنس بدنه، Body Material و در محصولات استیل به گریدهایی مانند 304 یا 316 توجه کنید.
رنگ محصول معیار مناسبی نیست. وزن نیز میتواند سرنخ بدهد، اما روش قطعی محسوب نمیشود. تست آهنربا هم بهتنهایی قابل اتکا نیست؛ زیرا رفتار مغناطیسی انواع مختلف استنلس استیل و قطعات ساختهشده از آن یکسان نیست.
برای شیر ظرفشویی، هر دو گزینه میتوانند مناسب باشند. اگر طراحی، تنوع رنگ و آبکاری برایتان اهمیت زیادی دارد، مدلهای برنجی انتخابهای فراوانی در بازار دارند. استنلس استیل نیز برای آشپزخانههای مدرن و محیطهایی که مقاومت خوردگی اهمیت بیشتری دارد، گزینه قابل بررسی است.
در شیر روشویی، حمام و سایر بخشهای خانه نیز همین اصل برقرار است؛ کیفیت محصول را فدای نام متریال نکنید.
اگر میان دو محصول استاندارد و همسطح مردد هستید، تصمیم را براساس کاربرد بگیرید. شیرآلات برنجی باکیفیت به دلیل تنوع طراحی، قابلیت آبکاری و سابقه گسترده در مصارف خانگی انتخاب قابل اعتمادی هستند. استنلس استیل 304 یا 316 باکیفیت نیز به دلیل مقاومت مناسب در برابر خوردگی میتواند گزینه بسیار خوبی باشد.
مهمتر از انتخاب میان این دو، توجه به جنس واقعی بدنه، نوع آلیاژ، کیفیت کارتریج، آبکاری یا پرداخت سطح، استاندارد تولید، گارانتی و اعتبار سازنده است. محصولی که این معیارها را داشته باشد، حتی اگر روی ظاهر آن فقط یک کلمه «استیل» یا «برنجی» نوشته نشده باشد، انتخاب مطمئنتری خواهد بود.
