بسته شدن تنگه هرمز، زنجیره تأمین جهانی گاز هلیوم را با بحرانی جدی مواجه کرده است. اما چرا کاهش عرضه گاز هلیوم باید مهم باشد؟
به گزارش راویان به نقل از همشهری آنلاین، این گاز در خنکسازی تجهیزات لیتوگرافی برای تولید تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرد و نکته اینجاست که در این راه، هلیوم هیچ جایگزینی ندارد. بنابراین تداوم چنین اختلالی میتواند روند تولید نیمهرساناها را با رکود مواجه کند. همین امر در نهایت منجر به کاهش سرعت توسعه صنعت هوش مصنوعی میشود. پدرام یوسفی، کارشناس حوزه شیمی درباره اهمیت گاز هیلوم و موارد مربوط به آن توضیحاتی را ارائه کرد.
وضعیت در آبهای خلیجفارس به این گونه است که حدود ۲۰۰کانتینر هلیوم مایع روی آب سرگردان هستند. این محمولههای گرانبها بهدلیل افزایش دما درحال تبخیر و نابودی تدریجی هستند و پنجره زمانی کوتاهی برای نجات آنها باقی مانده است. این موضوع بهطور مستقیم قطبهای فناوری جهان از جمله کره جنوبی و چینتایپه را هدف قرار داده است؛ کشورهایی که بخش اعظم تراشههای حافظه و پردازندههای پیشرفته جهان را تولید میکنند و بهشدت به هلیوم قطر وابسته هستند.
آمریکا: ۸۱ میلیون مترمکعب در سال
قطر: ۶۳ میلیون مترمکعب در سال
روسیه: ۱۸ میلیون مترمکعب در سال
الجزایر: ۱۱ میلیون مترمکعب در سال
هوش مصنوعی ← نیاز بیشتر به کارت گرافیک و تراشه ← افزایش تولید نیمههادی ← افزایش اهمیت گازهایی مانند هلیوم.
این کشور تقریباً یکسوم بازار را در اختیار دارد و چنین حجمی را نمیتوان در مدت کوتاه بهطور کامل جایگزین کرد. بنابراین اگرچه جایگزین برای قطر وجود دارد، اما این امر بهصورت فوری و کامل امکانپذیر نیست.
در گذشته امنیت تنگه هرمز را عمدتاً با نفت و گاز طبیعی اندازهگیری میکردیم. اما امروز اقتصاد جهانی علاوه بر انرژی به مواد اولیه صنایع High-Tech هم وابسته شده است. هلیوم نمونه بسیار خوبی است. وقتی کشوری مانند قطر تقریباً یکسوم عرضه جهانی هلیوم را در اختیار دارد، اختلال در تولید یا صادرات آن میتواند از بیمارستان و MRI گرفته تا صنعت نیمههادی و زنجیره تولید سختافزار هوش مصنوعی اثر ایجاد کند. بنابراین اهمیت ژئوپلیتیکی خلیج فارس امروز فقط مسئله انرژی نیست؛ مسئله امنیت زنجیره تأمین فناوری نیز هست.
