سیستم کلاچ یکی از مهمترین بخشهای خودروهای مجهز به گیربکس دستی است که وظیفه قطع و وصل کردن نیروی موتور به جعبه دنده را بر عهده دارد. این سیستم در طول رانندگی بارها تحت فشار قرار میگیرد و به همین دلیل استهلاک قطعات آن به مرور زمان طبیعی خواهد بود.
به گزارش راویان به نقل از همشهری آنلاین، یکی از مشکلات رایجی که بسیاری از رانندگان با آن مواجه میشوند، ایجاد صدا هنگام فشار دادن پدال کلاچ است. اگر برای شما هم این سؤال ایجاد شده که چرا وقتی کلاچ میگیرم صدا میده؟ باید بدانید که این صدا همیشه به معنی خرابی دیسک و صفحه نیست و ممکن است از قطعات مختلفی مانند بلبرینگ کلاچ، دوشاخه کلاچ، سیم کلاچ، سیستم هیدرولیک یا حتی بخش هایی از گیربکس ایجاد شود.
رایج ترین دلیل ایجاد صدا هنگام گرفتن کلاچ، خرابی یا فرسودگی قطعاتی است که در زمان فشردن پدال فعال میشوند. مهم ترین این قطعات شامل بلبرینگ کلاچ، دوشاخه کلاچ و مکانیزم انتقال نیرو از پدال به مجموعه کلاچ هستند.
با فشار دادن پدال، نیروی وارد شده از طریق سیم کلاچ یا سیستم هیدرولیکی به دوشاخه منتقل شده و دوشاخه باعث حرکت بلبرینگ کلاچ میشود. هرگونه اصطکاک، خشکی، خرابی یا لقی در این مسیر میتواند باعث ایجاد صدا شود.
یکی از شایع ترین دلایل صدای کلاچ، خرابی بلبرینگ رهاکننده کلاچ (Clutch Release Bearing) است. این قطعه هنگام فشردن پدال کلاچ وارد عمل شده و باعث جدا شدن صفحه کلاچ از فلایویل میشود.
زمانی که بلبرینگ کلاچ دچار فرسودگی، کمبود روانکاری یا آسیب داخلی شود، معمولاً صداهایی مانند:
ایجاد میکند.
یکی از نشانههای مهم خرابی بلبرینگ کلاچ این است که صدا هنگام فشار دادن پدال بیشتر شده و با رها کردن آن کاهش پیدا میکند.
در صورت بی توجهی به این مشکل، خرابی بلبرینگ میتواند به صفحه فشار و سایر اجزای مجموعه کلاچ آسیب وارد کند.
بخشهای مختلف سیستم کلاچ برای حرکت روان نیاز به روانکاری مناسب دارند. در صورتی که محلهای تماس مانند محور دوشاخه کلاچ یا قسمتهای متحرک مجموعه خشک شوند، هنگام فشار دادن پدال اصطکاک افزایش پیدا کرده و صدای جیرجیر ایجاد میشود.
این نوع صدا معمولاً در مراحل اولیه با یک سرویس ساده و روانکاری صحیح قابل برطرف شدن است.
البته باید توجه داشت که استفاده از روغن یا گریس نامناسب میتواند باعث جذب گردوغبار و ایجاد مشکلات بیشتر شود. روانکاری سیستم کلاچ باید توسط فرد متخصص و در نقاط مناسب انجام شود.
دوشاخه کلاچ قطعه ای است که نیروی وارد شده از سمت پدال را به بلبرینگ کلاچ منتقل میکند. این قطعه به دلیل تحمل فشار زیاد ممکن است به مرور زمان دچار ساییدگی، ترک یا تغییر شکل شود.
خرابی دوشاخه کلاچ میتواند علائمی مانند موارد زیر ایجاد کند:
در برخی خودروها خرابی بوش ها و محل اتصال دوشاخه نیز باعث ایجاد صدا میشود.
در خودروهایی که از سیم کلاچ استفاده میکنند، خرابی این قطعه یکی دیگر از دلایل صدای کلاچ است.
با گذشت زمان ممکن است سیم کلاچ:
در این شرایط معمولاً راننده علاوه بر شنیدن صدا، تغییر در حالت پدال کلاچ را نیز احساس میکند.
در خودروهایی که دارای کلاچ هیدرولیکی هستند، به جای سیم کلاچ باید قطعاتی مانند سیلندر اصلی کلاچ، سیلندر فرعی و مسیر روغن هیدرولیک بررسی شوند.
بسیاری از رانندگان تصور میکنند هر صدایی که از کلاچ شنیده میشود مربوط به دیسک و صفحه کلاچ است، اما این موضوع همیشه درست نیست.
فرسودگی دیسک و صفحه معمولاً با نشانه هایی مانند:
شناخته میشود.
با این حال، اگر فنرهای داخلی صفحه کلاچ آسیب دیده باشند یا مجموعه کلاچ دچار تاب دیدگی شود، ممکن است صداهای غیرعادی نیز ایجاد شود.
گاهی اوقات صدایی که هنگام گرفتن کلاچ شنیده میشود، از خود سیستم کلاچ نیست و به گیربکس دستی مربوط میشود.
برای مثال خرابی بلبرینگ شفت ورودی گیربکس یا وجود مشکل در قطعات داخلی جعبه دنده میتواند باعث ایجاد صداهایی شود که با گرفتن کلاچ تغییر میکنند.
به همین دلیل تشخیص دقیق منشأ صدا اهمیت زیادی دارد و نباید بدون بررسی، فقط دیسک و صفحه را مقصر دانست.
برای تشخیص بهتر، باید به زمان ایجاد صدا توجه کرد:
اگر صدا فقط هنگام گرفتن کلاچ ایجاد شود:
احتمال خرابی بلبرینگ کلاچ، دوشاخه یا قطعات متحرک بیشتر است.
اگر صدا در حالت رها بودن کلاچ شنیده شود و با گرفتن پدال قطع شود:
ممکن است مشکل از بلبرینگ شفت ورودی یا اجزای داخلی گیربکس باشد.
اگر صدا همراه با لرزش باشد:
احتمال خرابی دیسک و صفحه یا فلایویل افزایش پیدا میکند.
شدت خطر به دلیل ایجاد صدا بستگی دارد. برخی صداهای جزئی ممکن است تنها به دلیل خشک شدن یک قطعه ایجاد شوند، اما صداهای شدید مانند:
نیاز به بررسی سریع دارند.
ادامه رانندگی با کلاچ معیوب میتواند باعث آسیب بیشتر به مجموعه کلاچ، فلایویل و حتی گیربکس شود و هزینه تعمیرات را افزایش دهد.
برای رفع صدای کلاچ ابتدا باید علت اصلی مشخص شود. روشهای معمول تعمیر شامل موارد زیر است:
معمولاً این صدا به دلیل خشک شدن قطعات متحرک، کمبود گریس یا خرابی بلبرینگ کلاچ ایجاد میشود.
خیر. تمام شدن دیسک و صفحه بیشتر با لغزش، لرزش و بوی سوختگی مشخص میشود و هر صدایی به معنی پایان عمر آن نیست.
در برخی موارد قطع شدن صدا هنگام گرفتن کلاچ میتواند به مشکلات مربوط به گیربکس یا بلبرینگ شفت ورودی مرتبط باشد.
اگر صدا خفیف باشد ممکن است مدتی قابل استفاده باشد، اما در صورت افزایش صدا یا همراه شدن آن با لرزش و سختی تعویض دنده، بهتر است خودرو بررسی شود.
اگر این سؤال برای شما مطرح شده که چرا وقتی کلاچ میگیرم صدا میده؟ باید بدانید که این مشکل میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه به معنی خرابی یک قطعه خاص نیست. خرابی بلبرینگ کلاچ، خشک شدن اتصالات، مشکل در دوشاخه، سیم کلاچ، دیسک و صفحه یا حتی گیربکس از مهم ترین عوامل ایجاد این صدا هستند.
تشخیص زودهنگام علت صدای کلاچ باعث میشود از خرابیهای جدی تر جلوگیری شود و هزینه تعمیرات کاهش پیدا کند. بنابراین بهتر است هنگام مشاهده صداهای غیرعادی، عملکرد پدال، وضعیت تعویض دنده و سایر علائم خودرو بررسی شده و در صورت نیاز از یک تعمیرکار متخصص کمک گرفته شود.
منبع: دلگرم
