خوابیدن روی زمین این روزها به یکی از ترندهای سلامت تبدیل شده و برخی آن را راهی برای کاهش کمردرد و بهبود کیفیت خواب میدانند. اما آیا شواهد علمی این ادعا را تأیید میکند یا این روش برای بعضی افراد میتواند دردسرساز و حتی خطرناک باشد؟
به گزارش راویان به نقل از همشهری آنلاین؛ در حالی که استانداردهای مدرن خواب، بر ارتفاع و نرمی تختها تأکید دارند، پرسشهای جدیدی درباره ارگونومی طبیعی بدن مطرح شده است. این موضوع که ترکیبی از تجربیات شخصی و توصیههای سلامتمحور است، اکنون در کانون توجه قرار گرفته است. به طوری که منابع معتبری مانند بنیاد ملی خواب Sleep Foundation در گزارشهای تحلیلی خود به بررسی ابعاد علمی آن پرداختهاند که این انتخاب نه صرفاً یک رویکرد اقتصادی، بلکه تلاشی برای همسویی با نیازهای فیزیولوژیک بدن و حذف اضافات محیطی است. در این گزارش، با نگاهی دقیقتر به مستندات، مزایا و خطرات احتمالی این سبک زندگی را بررسی میکنیم.
فراتر از هزینههای اقتصادی، این رویکرد ریشه در فلسفه مینیمالیسم و بازگشت به ریشههای بیولوژیک انسان دارد. طرفداران این سبک معتقدند؛ ما با دور کردن بدن از سطح زمین، در واقع از زمینسفت فاصله گرفتهایم. بسیاری از فرهنگهای شرقی و بومی، خوابیدن روی زمین را نه یک نیاز، بلکه یک فرهنگ میدانند که باعث میشود بدن در طول شب، پوزیشنهای مختلفی را تجربه کند و مفاصل در یک حالت ثابت و خشک نمانند. این فلسفه میگوید که تختهای مدرن با ساختار فنری خود، بدن را در یک پوزیشن خاص قفل میکنند و ممکن است در بلندمدت منجر به ضعف عضلات حمایتکننده ستون فقرات شود.
مهمترین ادعای طرفداران این روش، بهبود تراز ستون فقرات Spinal Alignment است. علت حمایت این افراد از این نظریه عبارتند از:
اثر گهوارهای تشکهای نرم: تشکهای بسیار نرم یا کهنه، باعث میشوند بدن در بخشهای سنگینتر مثل لگن و شانه فرو برود. این فرو رفتن، ستون فقرات را در وضعیتی مشابه ننو یا گهواره قرار میدهد و منجر به انحناهای غیرطبیعی و فشار به مهرهها میشود. سطح سفت زمین اجازه میدهد ستون فقرات در حالت خنثی باقی بماند.
تنظیم حرارتی طبیعی: از نظر فیزیکی، گرما همیشه به سمت بالا حرکت میکند. ارتفاع تختها باعث میشود فرد در لایهای از هوای گرمتر محبوس شود. خوابیدن روی زمین باعث میشود بدن با لایههای خنکتر هوای نزدیک به کف زمین در تماس باشد و این امر برای افراد گرمایی یا کسانی که در اقلیمهای گرم زندگی میکنند، به کاهش تعریق شبانه و افزایش کیفیت خواب کمک میکند.
با وجود فواید احتمالی، متخصصان خواب تأکید دارند که این سبک برای همه مناسب نیست و نباید آن را به عنوان یک درمان قطعی برای دردهای مزمن در نظر گرفت:
خطرات تنفسی و آلرژی: زمین، نزدیکترین نقطه به جریان هوا در سطح فرش یا موکت است، جایی که بیشترین تمرکز گرد و غبار، مایتها و ذرات معلق وجود دارد. افراد مبتلا به آسم، حساسیتهای تنفسی یا اگزما ممکن است با این سبک، وضعیت تنفسی خود را به شدت وخیم کنند.
محدودیتهای حرکتی و سالمندی: نشستن و برخاستن از روی سطح زمین نیازمند قدرت عضلانی کافی در ناحیه لگن و زانو است. برای سالمندان یا کسانی که دچار آرتروز، ضعف استخوان یا سابقه آسیبهای مفصلی هستند، این مفید نبوده و احتمال زمین خوردن یا آسیبهای ثانویه هنگام تغییر وضعیت خواب را به شدت افزایش میدهد.
حساسیت به سرما: افرادی که دچار اختلالات گردش خون یا کمکاری تیروئید هستند، ممکن است روی زمین دچار افت دمای بدن شوند و این خود باعث انقباض عضلات و بیدار شدنهای مکرر در طول شب میشود.
اگر تصمیم دارید این تغییر را امتحان کنید، انتقال ناگهانی توصیه نمیشود. بدن شما به پشتیبانی تشک عادت کرده است برای گذار ایمن، این مراحل را دنبال کنید:
۱. حمایت هدفمند از بدن با بالش: تکیه صرف به زمین کافی نیست. اگر به پهلو میخوابید، یک بالش نرم بین زانوها قرار دهید تا لگن در تراز درست بماند. اگر به پشت میخوابید، یک بالش بسیار نازک زیر گودی کمر یا زیر زانوها قرار دهید تا فشار از روی مهرههای کمر برداشته شود.
۲.نظافت وسواسگونه: اگر میخواهید روی زمین بخوابید، استانداردهای نظافت اتاق باید تغییر کند. جارو کشیدن روزانه اتاق بهویژه زیر محل خواب و شستشوی هفتگی ملافهها برای حذف آلرژنها غیرقابلاجتناب است. استفاده از یک تشک بسیار نازک میتواند حد واسطی بین زمین و بدن باشد.
۳. تست تدریجی: بدن برای انطباق با سطح جدید نیاز به زمان دارد. بهتر است ابتدا با چرتهای کوتاه روزانه شروع کنید تا واکنش بدن خود را بسنجید و سپس در صورت سازگاری، آن را به خواب شبانه گسترش دهید.
بیاد داشته باشید که خوابیدن روی زمین، یک راهکار برای همه نیست. این روش، بیش از آنکه یک مد باشد، تمرینی برای خودآگاهی و گوش دادن به واکنشهای بدن است. اگر دردهای شما پس از چند روز افزایش یافت یا کیفیت تنفستان کاهش پیدا کرد، به یاد داشته باشید که بازگشت به تختهای استاندارد، نشانه احترامی است که برای نیازهای بیولوژیک بدنتان قائل هستید. هدف نهایی چه روی تشک باشید و چه روی زمین کیفیت خواب است.
