تیم کوک، مدیرعاملی که اپل را از یک شرکت ۳۵۰ میلیارد دلاری به غولی ۴.۵ تریلیون دلاری تبدیل کرد، پس از ۱۵ سال از سمت اجرایی خود کنارهگیری کرد. با این تغییر، جان ترنوس، مدیر سابق سختافزار، سکان هدایت این شرکت را در شرایطی به دست میگیرد که اپل با چالشهای جدی در رقابت هوش مصنوعی و تنشهای ژئوپلیتیک زنجیره تأمین روبهروست.
تیم کوک در حالی صندلی مدیرعاملی را ترک میکند که میراثی متفاوت از استیو جابز برای اپل به جا گذاشته است. او برخلاف جابز که با نبوغ در طراحی محصول شناخته میشد، مسیر صعود اپل را با تکیه بر «مدیریت عملیاتی» و بهینهسازیِ کمنظیر زنجیره تأمین پیمود. کوک با استراتژیِ تبدیلِ ۲.۵ میلیارد کاربرِ آیفون به یک شبکه بزرگ، توانست درآمدهای شرکت را از صرفِ فروشِ سختافزار به سمتِ خدماتِ اشتراکی پایدار سوق دهد. این استراتژی در ارقامِ مالی بهوضوح دیده میشود؛ فروش سالانه اپل در دوران حضور او از ۱۰۸ میلیارد دلار به ۴۱۶ میلیارد دلار جهش کرد و سود خالص شرکت نیز چهار برابر شد و به رقم خیرهکننده ۱۱۲ میلیارد دلار رسید.
چالشهای پیشروی ترنوس؛ عبور از سایه آیفون
جان ترنوس در حالی هدایت اپل را بر عهده میگیرد که منتقدان و تحلیلگران بازار، نسبت به آینده نوآوری در این شرکت هشدار میدهند. دورانِ مدیریتِ کوک، اگرچه با موفقیتهای مالی خیرهکنندهای همراه بود، اما با ناکامیهایی نیز گره خورد؛ از پروژه یکدههای خودروی برقی که در سال ۲۰۲۴ بیسرانجام رها شد تا شکستِ تجاری هدستِ ۳۵۰۰ دلاری «ویژن پرو» و تأخیرهای مشهود در بازطراحیِ دستیار صوتی «سیری».
کارشناسان بازار معتقدند بزرگترین آزمونِ ترنوس، فراتر از تولید محصولات جدید، اثباتِ این نکته است که هوش مصنوعی در اکوسیستم اپل، چیزی فراتر از یک اپلیکیشن ساده خواهد بود. برایان مالبری، استراتژیست ارشد بازار در موسسه «زکز»، میگوید: «چالشِ اصلی برای ترنوس، نشان دادن این واقعیت است که اپل میتواند در عصرِ هوش مصنوعی، نقشی فراتر از یک ابزارِ همراه ایفا کند.»
تنشهای ژئوپلیتیک و خروج از چین
علاوه بر رقابت تکنولوژیک، ترنوس با بحرانی پیچیده در زنجیره تأمین مواجه است. خروج از وابستگیِ مطلق به چین و انتقالِ خطوط تولید به هند و ویتنام، بدون آنکه حاشیه سود شرکت را تحت تأثیر قرار دهد، یک مأموریتِ دشوار است. اگرچه این روندِ انتقال آغاز شده است، اما فشارهای سیاسی و تعرفههای سنگین میان واشنگتن و پکن، همچنان این مسیر را پرمخاطره نگاه میدارد.
آرایش جدید در رهبری اپل
طبق اسناد منتشر شده، تیم کوک از ۲۶ سپتامبر به عنوان رئیس اجرایی هیئتمدیره فعالیت خواهد کرد و بر روابط با سیاستگذاران متمرکز خواهد بود. در سوی دیگر، جان ترنوس با بسته جبرانی شامل حقوق پایه ۳ میلیون دلار و پاداشهای سهامی که از سال ۲۰۲۷ به ارزش هدفگذاری شده ۵۵ میلیون دلار میرسد، سکاندار جدیدِ این غول فناوری خواهد بود.
این انتقال قدرت، نه فقط جابهجایی در سطوح ارشد اپل، بلکه نمادی از تغییرِ استراتژیک این شرکت برای بقا در جهانی است که دیگر آیفون به تنهایی نمیتواند ضامنِ بیچونوچرایِ برتریِ آن باشد.
