عضو حقوقدان شورای نگهبان با تشریح مفهوم «بعثت مردم» و نسبت آن با موقعیت تازه ایران، این مفهوم را فراتر از یک شعار سیاسی دانست و گفت: برانگیختگی مردم، بیداری اجتماعی و شکلگیری قدرت تمدنی، سه ساحت مهم این وضعیت جدید است که باید در ساختارهای حکمرانی نیز امتداد پیدا کند.
به گزارش راویان به نقل از همشهری آنلاین، نخستین نشست از سلسله نشستهای «موقعیت تازه ایران در پرتو بعثت مردم» روز چهارشنبه ۲۸ مردادماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۵ تا ۱۷ با حضور دکتر خیرالله پروین، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و حقوقدان شورای نگهبان، و دکتر ابراهیم موسیزاده عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در مرکز مطالعات راهبردی تسنیم برگزار شد.
در نخستین جلسه این نشستها که با هدف بررسی مفهوم «بعثت مردم» و نسبت آن با موقعیت تازه ایران برگزار میشود، دکتر پروین به سخنرانی درباره «الزامات تحقق حقوق مردم در فصل نوین جمهوری اسلامی» پرداخت.
معناشناسی بعثت مردم
پروین با اشاره به مفهوم «مبعوث شدن مردم ایران» اظهار داشت: «وقتی گفته میشود مردم ایران مبعوث شدند، یعنی مردم ایران صاحب رسالت و به یک وضعیت جدید منتقل شدند.»
عضو حقوقدان شورای نگهبان با اشاره به مفهوم بعثت در گفتمان رهبر شهید انقلاب خاطرنشان کرد: «بعثت را نباید منحصر به عصر پیامبر (ص) دانست؛ بعثت یک سنت جاری در تاریخ است و هرگاه ملتی هویت الهی خود را بازیابد، مجدداً مبعوث میشود.»
وی با بیان اینکه در این بعثت، مردم ایران رسولهای کوچک و چراغ هدایتی شدند که برای روشنگری دیگران نقشآفرینی کردند، افزود: مسئله مبعوث شدن یکی از عمیقترین مفاهیم در گفتمان اسلامی و بهطور خاص در مواضع فکری رهبر انقلاب و حضور مردم در صحنههای مختلف پس از انقلاب اسلامی همواره محاسبات دشمنان را با شکست مواجه کرده است.
پروین در ادامه به بیان ریشههای قرآنی مفهوم «بعثت» پرداخت و گفت: «مبعوث شدن ملت ایران صرفاً یک شعار سیاسی نیست؛ این مسئله ریشه در بطن قرآن کریم دارد و در سیره انبیا و معصومین نیز جایگاه ویژهای دارد. امروز بعثت مردم ایران در قامت یک جنبش تمدنی خود را نشان داده است و این دیگر یک شعار نیست؛ بلکه وضعیتی است که عملاً شاهد آن هستیم.»
این استاد دانشگاه تهران با اشاره به حضور خیابانی مردم پس از اعلام شهادت رهبر انقلاب اسلامی اظهار داشت: «آنچه در خیابانهای ایران جاری است، فراتر از یک سوگواری عمومی است. میلیونها انسان برانگیخته شدند و یک هویت جدید برای این ملت ایجاد شد. مبعوث شدن مردم، برخاسته از اجبار نبود، بلکه یک جوشش درونی و برخاسته از اراده الهی و هدایت رهبری بود و افراد جامعه در این شرایط نقشآفرینی کردند.»
پروین در ادامه بیان مفهوم «بعثت» و مشتقات آن در قرآن کریم افزود: «واژه بعث و مشتقات آن بیش از ۵۰ مرتبه در قرآن کریم ذکر شده و معنای آن صرفاً به زنده شدن مردگان در روز قیامت اختصاص ندارد؛ بلکه میتواند دارای ابعاد اجتماعی و سیاسی نیز باشد.»
وی بعثت را حرکت از سکون به سوی نقشآفرینی دانست و افزود: «بعثت انبیا، الگوی نخستین برانگیختگی بوده است؛ پیامبران برای هدایت، اتمام حجت و یادآوری به مردم برانگیخته شدند.»
سه رکن اصلی بعثت مردم
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنان خود، سه رکن اصلی بعثت را تشریح کرد و گفت: «بعثت دارای سه ساحت اصلی است؛ نخست، بعد فردی بعثت که در آن وجدانهای خفته باید بیدار شوند و انسان به درک مسئولیت و نقش خود برسد.»
وی رکن دوم را نظامسازی اجتماعی دانست و با اشاره به اینکه این بعد ساختاری بعثت است؛ توضیح داد: «صرف برانگیختگی احساسات برای بعثت کافی نیست و ساختارهای حکمرانی نیز باید متناسب با این حرکت شکل بگیرند.»
پروین، امتداد جهانی را سومین رکن بعثت عنوان کرد و اظهار داشت: «بعثت دارای یک بعد جهانی و صادراتی است و پیام و اثر خود را میتواند فراتر از مرزها منتقل کند.»
خودجوشی معنوی و غلبه گفتمان بر خشونت
استاد دانشگاه تهران تشییع خیرهکننده پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی در کشور عراق را از جمله جلوههای امتداد اجتماعی و جهانی جریان بعثت مردم دانست و گفت: «با کالبدشکافی آنچه در مشاهدات میدانی مورد توجه قرار میگیرد، چند نکته قابل تأمل است.
دکتر پروین نخستین ویژگی مکشوف از این کالبدشکافی را «خودجوشی معنوی» دانست و اظهار داشت: «این حضور فاقد فراخوان حزبی و سازمانی بود و مردم با یک ندای درونی در صحنه حاضر شدند.»
وی دومین ویژگی را «غلبه گفتمان بر خشونت» عنوان کرد و افزود: «فضای این حضور آمیخته با اشک، حزن و اندوه بود و نشان داد که یک گفتمان میتواند بر پایه هویت و باور مردم نقشآفرینی کند.»
عضو حقوقدان شورای نگهبان همچنین با اشاره به جایگاه مردم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران گفت: «نقش مردم از روز نخست در نظام جمهوری اسلامی مورد توجه قرار گرفته است؛ در اصل اول قانون اساسی، نظام جمهوری اسلامی بر پایه رأی مردم شکل گرفته و در اصل ششم نیز اداره امور کشور با اتکا به آرای عمومی مورد تأکید قرار گرفته است.»
وی «قدرت همهجانبه تمدنی» را از مؤلفههای بعثت ملت دانست و گفت: «قدرت صرفاً قدرت نظامی نیست؛ قدرت علمی، اقتصادی، رسانهای و روایتی نیز از ابعاد قدرت یک ملت است.»
پروین با اشاره به اندیشه تمدنی امام خمینی (ره) و تأکید ایشان بر استقلال کشور اظهار داشت: «اندیشه تمدنی امام خمینی (ره) پشتوانه نظری نظام سلطهستیزی است و ایشان همواره بر استقلال کشور تأکید داشتند.
