اسامی بیش از 4 هزار شهید در 2 جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی سوم در آمارهای مربوط به حوادث اخیر ثبت شده است؛ آماری که البته همه مراحل احراز شهادت را پشت سر نگذاشته و تعدادی از پروندهها همچنان در حال تکمیل است.
همشهری آنلاین_ فاطمه عسگری نیا:در کنار این آمار، روند ثبت اطلاعات خانواده شهدا و احراز جانبازی مجروحان این حوادث نیز ادامه دارد؛ فرآیندی که بهگفته مسئولان بنیاد شهید نیازمند بررسیهای قانونی و پزشکی و تکمیل مدارک است. سیدباقر سیدرضایی، مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران در گفتوگو با همشهری، با اشاره به آخرین آمار ثبتشده شهدای حوادث اخیر در بنیاد شهید میگوید این آمار در 2مقطع «جنگ ۱۲ روزه» و «جنگ تحمیلی سوم» تفکیک شده است.
بیش از هزار شهید در جنگ ۱۲روزه
براساس آمار ارائهشده، در میان شهدای اقتدار جنگ۱۲ روزه، از مجموع یک هزار و ۶۱ شهید تشییعشده، مدارک یک هزار و ۴۹نفر به بنیاد شهید واصل و شهادت آنها اعلام شده است. همزمان اطلاعات یک هزار و ۳۹۲نفر از والدین، ۶۳۶ همسر، یک هزار و ۱۹۷ فرزند و یک هزار و ۹۹۷ برادر و خواهر این شهدا نیز در بنیاد ثبت شده است. این آمار نشان میدهد ثبت یک پرونده شهید تنها به شناسایی و ثبت مشخصات فرد شهید محدود نمیشود و اطلاعات اعضای خانواده نیز برای ارائه خدمات و اعمال حمایتهای قانونی در سامانههای بنیاد ثبت و تکمیل میشود.
۳هزار و ۶۱۷ شهید در جنگ تحمیلی سوم
بیشترین رقم ثبتشده مربوط به جنگ تحمیلی سوم است. براساس آمار بنیاد شهید از مجموع ۳ هزار و ۶۱۷ شهید تدفینشده در این مقطع، مدارک ۳ هزار و ۱۶۶ نفر به بنیاد واصل و حکم شهادت آنها صادر شده است. همچنین اطلاعات
۳ هزار و ۹۳۶والدین، یک هزار و ۵۹۰همسر، ۳ هزار و ۸۰ فرزند و ۲هزار و ۲۸۴ برادر و خواهر این شهدا در بنیاد ثبت شده است. در مجموع، تعداد شهدای تدفینشده در این 2 مقطع به 4هزار و 678 نفر میرسد. با این حال، تعداد پروندههایی که تاکنون مدارک آنها به بنیاد واصل و شهادتشان اعلام یا حکم شهادت برایشان صادر شده، کمتر از این رقم است و فرآیند تکمیل پروندهها همچنان ادامه دارد.
آمار جانبازان هنوز نهایی نیست
در کنار پرونده شهدا تعیینتکلیف وضعیت مجروحان این 2 جنگ نیز یکی از موضوعات در حال پیگیری است. سیدرضایی درباره تعداد جانبازان در 2 جنگ تحمیلی اخیر تأکید میکند که هنوز نمیتوان رقم نهایی را اعلام کرد، چرا که احراز جانبازی نیازمند طی شدن فرآیندهای قانونی و بررسی و تأیید مراجع پزشکی ذیصلاح است. بر این اساس، صرف مجروح شدن فرد بهمعنای قرار گرفتن در فهرست جانبازان نیست و پرونده افراد باید در چارچوب ضوابط قانونی و پس از بررسیهای تخصصی پزشکی تعیینتکلیف شود.
از ثبت پرونده شهدا تا خدمات به خانوادهها
فرآیند ثبت و احراز ایثارگری تنها به حوادث اخیر محدود نمیشود. بنیاد شهید در کنار تشکیل و تکمیل پرونده شهدا و مجروحان خدمات متنوعی به خانواده شهدا و سایر گروههای ایثارگری ارائه میکند.
سیدرضایی با اشاره به جامعه آزادگان کشور میگوید: حدود ۴۳هزار آزاده در آمار بنیاد شهید و امور ایثارگران ثبت شدهاند که ۳۷هزار و ۲۰۰ نفر از آنها در قید حیات هستند. بهگفته او، «آزاده» و «جانباز» 2عنوان مستقل ایثارگری است و صرف آزاده بودن بهمعنای جانباز بودن نیست. آزاده به فردی گفته میشود که در جریان دفاعمقدس به اسارت دشمن درآمده و پس از تحمل دوران اسارت آزاد شده است، درحالیکه عنوان جانبازی پس از احراز صدمات و عوارض ناشی از مجروحیت یا سایر شرایط مقرر قانونی و تأیید مراجع ذیصلاح به فرد تعلق میگیرد. با این حال، میان ایندوجامعه آماری همپوشانی وجود دارد. بسیاری از آزادگان دوران دفاعمقدس بهدلیل جراحات جسمی و روحی ناشی از اسارت، پس از بررسی و تأیید کمیسیونهای پزشکی بهعنوان جانباز نیز شناسایی شدهاند.
خدمات درمانی، مسکن و اشتغال برای آزادگان
آزادگان مانند سایر گروههای مشمول قوانین ایثارگری از مجموعهای از خدمات و حمایتهای قانونی بهرهمند هستند؛ خدماتی که حوزههایی مانند درمان و بیمه تکمیلی، مسکن، اشتغال و کارآفرینی، حمایتهای آموزشی، امتیازات استخدامی و شغلی و خدمات رفاهی و معیشتی را دربرمیگیرد. بهگفته مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید، این حمایتها در چارچوب قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران و قانون حمایت از آزادگان ارائه میشود.
چالش قدیمی؛ تعدد قوانین و نبود وحدت رویه
چالشهای حوزه ایثارگری تنها به تشکیل پرونده و ارائه خدمات محدود نمیشود. بهگفته سیدرضایی، تعدد قوانین و مقررات، تفاوت در نحوه اجرای آنها و نبود هماهنگی کامل میان دستگاههای مختلف از مهمترین مشکلات این حوزه است.
این مسئله حوزههایی مانند پذیرش و تشکیل پرونده، احراز ایثارگری، حقوق و مزایا، اشتغال و استخدام و بازنشستگی را تحتتأثیر قرار داده است.در حوزه پذیرش و احراز، بهروزرسانی فرآیند شناسایی و ثبت اطلاعات ایثارگران و خانواده شهدا متناسب با حوادث و مصادیق جدید ایثارگری اهمیت ویژهای دارد.
ضرورت یکپارچهسازی قوانین ایثارگری
یکی دیگر از موضوعات مورد تأکید سیدرضایی، تنقیح قوانین و رفع تعارض میان احکام مختلف است. تفاوت شرایط شمول گروههای مختلف ایثارگری و تصویب قوانین جدید بدون هماهنگی کامل با مقررات قبلی، در برخی موارد میتواند باعث ایجاد ابهام در اجرای قانون، تفاوت در برخورد با گروههای دارای شرایط مشابه و طولانیشدن فرآیند برقراری یا اصلاح حقوق و مزایا شود.
در حوزه بازنشستگی نیز موضوعاتی مانند نحوه احتساب سوابق ایثارگری، مدت اسارت، سوابق جبهه و خدمت، سنوات ارفاقی، شرایط بازنشستگی و نحوه اعمال امتیازات ایثارگری در صندوقهای مختلف نیازمند شفافیت و وحدترویه بیشتری است.
