بهگزارش اقتصادنیوز، روز گذشته مذاکرات صلح در سوئیس میان آمریکا و ایران آغاز شده است. معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدیونس، روز یکشنبه برای شروع گفتوگوهای صلح با مقامات ارشد ایرانی وارد سوئیس شد. در این میان، دو طرف تلاش میکنند تا توافق موقت و شکننده آتشبس را به توافق صلح دائمی برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه گسترش دهند.
ربکا شناید در تایم نوشت: در میان مهمترین موضوعات، تنگه هرمز قرار دارد. ایران بهتازگی در پاسخ به حملات اسرائیل در لبنان، مجدد اعلام کرد که عبور و مرور کشتی ها را محدود می کند. این اقدام میتواند یکی از بندهای اصلی چارچوب صلح را به خطر بیندازد و باعث ادامه اختلال در تجارت جهانی، زنجیره غذایی و بازار انرژی شود.
اقتصادنیوز: توافق ایران و آمریکا که با هدف تمدید آتشبس و آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران امضا شده، میتواند پیامدهای مهمی برای ترکیه داشته باشد. آنکارا این توافق را فرصتی برای توسعه تجارت با ایران، کاهش خطرات امنیتی در مرزهای شرقی و افزایش نقش خود در معادلات منطقهای میداند.
همزمان، تنشها در لبنان افزایش یافته است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در شبکه ایکس ادعا کرده که چهار سرباز اسرائیلی توسط حزبالله کشته شدهاند. در مقابل، حملات اسرائیل در روز بعد دستکم موجب کشته شدن ۱۶ نفر، از جمله دو کودک، در لبنان شد. به گفته منابع لبنانی، شمار کل کشتهها از ۴,۰۰۰ نفر فراتر رفته است.
طبق گزارشها، پیت هگست وزیر جنگ آمریکا، چندان درباره هزینهها شفاف نبوده است، اما حسابرس پنتاگون اعلام کرده که عملیات خشم حماسی در حدود ۲۹ میلیارد دلار هزینه برای آمریکا داشته است. برخی برآوردها با درنظر گرفتن خسارت تجهیزات و جایگزینی تسلیحات، این رقم را تا ۵۰ میلیارد دلار نیز پیشبینی میکنند.
این جنگ همچنین اثرات اقتصادی گستردهای را بر مردم آمریکا گذاشته است؛ از کاهش پیشبینی رشد اقتصادی تا افزایش تورم به دلیل بالا رفتن قیمت نفت، که به بسته شدن تنگه هرمز مرتبط است.
همچنین مصرف بالای تسلیحات باعث کاهش ذخایر نظامی آمریکا شده که بازسازی آنها ممکن است سالها طول بکشد. هزینه هر موشک تاماهاوک حدود ۳ تا ۳.۵ میلیون دلار و هر موشک پاتریوت بین ۴ تا ۵ میلیون دلار برآورد شده است.
طبق آمار پنتاگون، ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ نفر زخمی شدهاند.
طبق اعلام برخی رسانهها، از آغاز جنگ تاکنون ۳,۶۳۶ ایرانی جان باختهاند. از این تعداد حدود ۲,۱۰۰ نفر غیرنظامی بوده و بیشتر آنها در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل جان خود را از دست دادند
در سوی دیگر منازعه، ایران نیز با حدود ۲۷۰ میلیارد دلار خسارت مستقیم و غیرمستقیم اقتصادی و کاهش ارزش ریال مواجه شده است. تهران در مذاکرات خواستار آزادسازی داراییهای بلوکهشده در خارج از کشور است.
بسته شدن تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، اثرات جهانی گستردهای داشته است. برآورد مؤسسه اقتصاد و صلح نشان میدهد که جنگ آمریکا و ایران میتواند سالانه حدود ۲.۲ تریلیون دلار از تولید ناخالص جهانی را کاهش دهد.
قیمت نفت نیز از حدود ۶۷–۷۱ دلار پیش از جنگ، به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
در منطقه، هشت کشور بهطور مستقیم به تنگه هرمز وابستهاند و اختلال در آن حتی کشورهایی مانند استرالیا، بنگلادش و کره جنوبی را نیز دچار کمبود انرژی کرده است. مدیر آژانس بینالمللی انرژی این بحران را «بزرگترین چالش امنیت انرژی در تاریخ» توصیف میکند.
طبق گزارش سازمان ملل، بیش از یک میلیون لبنانی آواره شده و حدود یکچهارم جمعیت با ناامنی غذایی شدید روبهرو هستند.
بخش عمده این آوارگی ناشی از عملیات نظامی اسرائیل علیه حزبالله است، عملیاتی که حتی با وجود آتشبسهای اعلامشده هم همچنان ادامه دارد. اسرائیل هدف این حملات را ایجاد مناطق امنیتی عنوان کرده است.
طبق گزارشها، دستکم ۴,۰۰۰ نفر در لبنان کشته شدهاند. ارتش اسرائیل هم ادعا کرده که از مارس تاکنون، ۳۵ سرباز و حداقل ۴ غیرنظامی اسرائیلی کشته شدهاند.
اگرچه توافق آتشبس خواستار توقف کامل عملیات نظامی شده، اما اسرائیل اعلام کرده که نیروهایش همچنان در مناطق حائل باقی خواهند ماند و حتی تا عمق ۱۰ کیلومتری خاک لبنان، مستقر هستند. وزیر دفاع اسرائیل نیز تأکید کرده که ارتش هیچ محدودیتی برای ادامه عملیات ندارد.
این درحالی است که مقامات ایرانی هرگونه توافقی را منوط به آتشبس در تمامی جبههها، از جمله لبنان میدانند.
اقتصادنیوز: ساداتیان نوشت: پروژه تقابل حداکثری علیه ایران دستکم در این مقطع به بنبست رسیده است. البته آنچه به امضا رسیده یک توافق نهایی نیست بلکه یادداشت تفاهمی است که نقشه راه مذاکرات آینده را ترسیم میکند.
اقتصادنیوز: کارشناس ارشد و تحلیلگر امور ایران در دستگاه اطلاعات نظامی اسرائیل بیان کرد: مسیر توافق همچنان باز است، اما تنها در صورتی که واشنگتن واقعیتهای جدید پس از جنگ را بپذیرد.
اقتصادنیوز: معاون ترامپ گفت: کمی تهدید وجود داشت، کمی هم گله و شکایت، اما در نهایت، مذاکرات ادامه پیدا کرد و ما به پیشرفتهای بزرگی رسیدیم.
